تغذیه درمانی

وقتی غذا بخشی از درمان کرون و کولیت اولسروز می‌شود

در بیماری‌های التهابی روده (IBD) مثل کرون و کولیت اولسروز، تغذیه فقط برای سیر شدن نیست.
آنچه می‌خورید می‌تواند:

  • علائم را بهتر کند یا بدتر

  • التهاب را تشدید کند یا آرام

  • روی جذب دارو و روند درمان اثر بگذارد

به همین دلیل، در ibdclinic.ir تغذیه درمانی یکی از ستون‌های اصلی کنترل بیماری است، نه یک توصیه جانبی.


چرا تغذیه در IBD این‌قدر مهم است؟

چون IBD می‌تواند باعث:

  • سوءتغذیه پنهان

  • کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی

  • کاهش وزن یا توقف رشد (در کودکان)

  • خستگی مزمن و ضعف عمومی

شود؛ حتی وقتی بیمار فکر می‌کند «تقریباً خوب است».

📌 تغذیه درست یعنی کمک به بدن برای ترمیم روده و تحمل بهتر درمان‌ها.


تغذیه درمانی یعنی رژیم یکسان برای همه؟ ❌

قطعاً نه.

در IBD:

  • غذایی که برای یک بیمار مفید است، ممکن است برای بیمار دیگر مضر باشد

  • نوع بیماری (کرون یا کولیت اولسروز)

  • محل درگیری روده

  • فعال یا خاموش بودن بیماری

همه در انتخاب رژیم غذایی نقش دارند.

🎯 به همین دلیل، تغذیه درمانی باید کاملاً فردی و پویا باشد.


اهداف اصلی تغذیه درمانی در IBD

در ibdclinic.ir، تغذیه درمانی با این اهداف انجام می‌شود:

  • کاهش علائم گوارشی

  • پیشگیری و درمان سوءتغذیه

  • جبران کمبود آهن، B12، ویتامین D و سایر ریزمغذی‌ها

  • کمک به رشد طبیعی کودکان

  • بهبود کیفیت زندگی و انرژی روزانه


تغذیه در فاز فعال بیماری

وقتی بیماری فعال است:

  • روده حساس‌تر است

  • برخی غذاها علائم را تشدید می‌کنند

در این مرحله معمولاً:

  • رژیم ساده‌تر و قابل‌هضم‌تر توصیه می‌شود

  • غذاهای محرک به‌طور موقت حذف می‌شوند

  • تمرکز روی دریافت انرژی و مواد مغذی کافی است

📌 هدف: آرام کردن روده، نه فشار آوردن به آن.


تغذیه در فاز خاموش (Remission)

در زمان خاموشی بیماری:

  • تنوع غذایی به‌تدریج افزایش می‌یابد

  • رژیم متعادل و پایدار طراحی می‌شود

  • تمرکز روی پیشگیری از عود است

در این فاز، تغذیه نقش مهمی در حفظ خاموشی بیماری دارد.


مکمل‌ها؛ فقط در صورت نیاز

در IBD:

  • مصرف خودسرانه مکمل‌ها توصیه نمی‌شود

  • هر مکمل باید بر اساس آزمایش‌ها تجویز شود

📌 مصرف بی‌دلیل بعضی مکمل‌ها می‌تواند حتی مضر باشد.


تغذیه درمانی در کودکان مبتلا به IBD

در کودکان:

  • تغذیه نقش حیاتی در رشد قدی و وزنی دارد

  • کمبودها باید سریع شناسایی و جبران شوند

در ibdclinic.ir:

  • رشد کودک به‌طور منظم پایش می‌شود

  • برنامه غذایی متناسب با سن و نیاز کودک تنظیم می‌گردد


تغذیه درمانی بخشی از مراقبت چندرشته‌ای است

در این مرکز:

  • متخصص تغذیه با فوق‌تخصص گوارش در ارتباط مستقیم است

  • رژیم غذایی با درمان دارویی هماهنگ می‌شود

  • تغییرات بر اساس پاسخ بدن بیمار انجام می‌گیرد


یک نکته مهم 🍽️

IBD یعنی محدودیت دائمی غذایی؟
❌ نه.

با تغذیه درست:

  • می‌شود علائم را کنترل کرد

  • می‌شود تنوع غذایی داشت

  • می‌شود زندگی طبیعی‌تری داشت


❓ سوال دارید؟

اگر:

  • نمی‌دانید چه بخورید و چه نخورید

  • بعد از غذا علائم‌تان بدتر می‌شود

  • یا درباره رژیم‌های مختلف IBD سردرگم هستید

📩 در پایین همین صفحه سوالتان را بپرسید
تا پاسخ دقیق، دوستانه و متناسب با شرایط شما داده شود.

👉 در IBD، تغذیه درمانی یعنی کمک به بدن برای درمان خودش.

ثبت پرسش جدید

پرسش و پاسخ های کاربران

سلام استاد بزرگ و عزیز امیدوارم خودتون و خانواده تون در کمال صحت و سلامتی باشید ، بخاطر شرایط اینترنت فقط اینجا مونده بود برای عرض ادب و تبریک سال نو ، نوروزتون مبارک ، سال خوبی برای شما ، خانواده و عزیزانتون و همه مردممون آرزو میکنم . در امان باشید .

سلام رفیق
فدای شما :)
ممنون از اینکه به یادم بودید :)
سال نو شما هم مبارک.
به امید سلامتی، شادی و روزهای خوب برای همه مردم ایران.

سلام وقت بخیر من اکسترن هستم و یکساله کرون دارم با رمیکید خوب بودم اما الان رمیکید پیدا نمیشه جایگزین میشه معرفی کنید؟اساتید شهر خودم در دسترس نیستند

سلام وقت بخیر من اکسترن هستم و یکساله کرون دارم با رمیکید خوب بودم اما الان رمیکید پیدا نمیشه جایگزین میشه معرفی کنید؟اساتید شهر خودم در دسترس نیستند

سلام و عرض ادب
درک می کنم که شرایط سختیه.
اول اینکه علت در دسترس نبودن رمیکید هلندی، سوءمدیریت مملکت و کمبود ارز در وزارت بهداشت هست.
در حال حاضر سه نوع اینفلکسیمب در داروخانه ها توزیع میشه.
1. اینفلکسیمب هلندی (رمیکید)
2. اینفلکسیمب هندی (اینفلکسیرل)
3. اینفلکسیمب هندی بسته بندی شده در داخل ایران (اینفلکسیرل) که تحت عنوان ایرانی به فروش می رسه که در اصل هندی هست.
تا این لحظه یعنی یکم فروردین 1405 مطالعه معتبری برای اثربخشی و ایمن بودن اینفلکسیرل در منابع معتبر منتشر نشده است. لذا در مورد این برند دارو نمی توان اظهارنظر کرد.
شرکت سیناژن که تاکنون داروهای باکیفیت و موثری نظیر روفانیب، وداریو، سینورا، ولوسیا و نوپادا را در داخل ایران تولید کرده است، اینفلکسیمب را هم تولید کرده که درحال حاضر در داروخانه ها توزیع نشده و صرفا برای گروه معدودی از بیماران در قالب طرح پژوهشی در کلینیک بیماریهای التهابی روده در حال تجویز می باشد. هر چند که داروهای قبلی تولید شده توسط شرکت سیناژن، کیفیت مناسبی داشتند در مورد این دارو باید پس از اتمام مطالعه در مورد اثربخشی و ایمنی آن اظهار نظر کرد.
در مورد سوال شما در مورد عدم در دسترس بودن رمیکید هلندی و جایگزین آن، باید بر اساس موارد زیر تصمیم گرفته شود:
تشخیص کرون یا کولیت، فنوتیپ، شدت، وسعت و محل درگیری بیماری، میزان اکتیویتی بیماری، سابقه داروهای قبلی مصرف شده و میزان پاسخ به آنها، سن، بیماریهای همراه، شهر محل زندگی و دسترسی به مراکز تزریق، سطح فرهنگی و تحصیلات بیمار، شرایط مالی، تمایل یا عدم تمایل به بارداری، وجود درگیری پری آنال یا فیستول یا تنگی یا آبسه و از همه میزان همکاری بیمار در پیگیری دقیق بیماری مواردی است که باید بر اساس آن پزشک معالجی که به صورت ثابت تحت نظرشون هستید درمان جایگزین را تعیین کنند.
لذا لطفا در این مورد صرفا با پزشک معالج خودتون مشورت بفرمایید.
نکته آخر اینکه در پیگیری و درمان بیماریهای مزمن مثل کولیت اولسروز و کرون همیشه باید دو سوال مهم را از پزشکتون بپرسید:
1. در شرایط اورژانس به کجا مراجعه کنم که بتوانند به پزشک معالج اطلاع بدهند؟
2. راه ویزیت آنلاین که در شرایط دوری راه بتوان ارتباط با پزشک را حفظ کرد از چه طریق است؟

شاد باشید
سپاس
سیما

سلام وقتتون بخیرمن چهار ساله بیماری کولیت دارم والان ازمایش دادم زده کالاپروکتین بالاست علتش چیه وکالپروکتین چی هست ممنونم

سلام و عرض ادب
به تفصیل این موضوع در قسمت ویدئوهای آموزشی توضیح داده شده است.
لینک:
https://ibdclinic.ir/video-gallery/%d8%a7%d9%be%db%8c%d8%b2%d9%88%d8%af-%d9%87%d8%b4%d8%aa%d9%85%d8%8c-%da%a9%d8%a7%d9%84%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%aa%da%a9%d8%aa%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d9%81%d9%88%d8%b9/

شاد باشید
سپاس

ازمایش پاتولوژیم میگه که بیماریم بیشتر به کولیت اولسراتیو میخوره ولی علائم کرونم دارم گرانولوم دیده نشده و التهاب از رکتوم تا کولون دیده شده ،که بیشتر با کولیت اولسراتیو فعال سازگاره و من اومدم تهران و دوباره ازمایش پاتولوژی گرفتن ازم که ۱۰ روز دیگه اماده میشه گفتن جوابش بیاد دوره درمانم شروع میشه ولی من دردم کم کم داره باز شروع میشه و سرگیجه دارم تنگی نفس و سینم درد میگیره ساق پام خیلی درد میکنه پلاکت خونمم پایینه و از قرص یوسناید ۹ استفاده میکنم میخواستم ببینم تا ۱۰ روز دیگه که درمانم شروع میشه برام خطری ایجاد نمیشه؟ ایمنی بدنم پایینه میتونم از چیزی استفاده کنم تو این مدت

سلام و عرض ادب
چند نکته در فرمایشاتتون وجود داشت:
1. اینکه پاتولوژی میگه کولیت دارید اما علائمتون به نفع کرونه!!! واقعیت این هست افتراق این دو براساس جمع بندی سابقه بیمار، علائم، نتایج آزمایشات، کولونوسکوپی و پاتولوژی و تصویربرداری روده باریک هستش و این جمع بندی صرفا توسط پزشکی که به صورت ثابت تحت نظرشون هستید باید انجام بشه. اینکه مثلا کولونوسکوپی گفته کولیت به تنهایی ارزشی نداره.
2. در مورد سرگیجه، تنگی نفس و درد سینه و درد ساق پا باید حتما خیلی سریع توسط پزشک معالجتون معاینه و بررسی بشید چون می تونه به خاطر ایجاد لخته باشه.
شاد باشید
سپاس

سلام دکتر جان من پسرم 13سالشه مشکل کولیت روده داره وزیر نظر پرفوسر قیقت هستند شیراز وبج 6دچار خونریزس ی شدم ودکتر کورتن 50بهشون داد وروزی 6عد د مزالاور 500والان وکم کم کوتونو کم کرد تا رسیده الان به پنج میل ولی خون تو مدفوعش اومده البته مریضی ویروسی هم گرفته میتونه دلیلش این باشه به نظر شما چیکار کنیم ممنونم میشم پاسخ بدید

سلام و عرض ادب
تصمیم گیری درمانی صرفا توسط پزشکی که به صورت ثابت تحت نظرشون هستید امکان پذیره تا بتونند بر اساس سابقه، سیر بیماری، علائم، یافته های کولونوسکوپی و پاتولوژی و ازمایشاتی که خودشون انجام دادند بهترین قضاوت را انجام بدهند. اما در مجموع اینکه بعد از کم کردن پردنیزولون گاهی کمی خون دیده شود به تنهایی علامت عود بیماری نیست. قضاوت در مورد اینکه واقعا بیماری فعاله و کنترل نیست صرفا بر اساس قضاوت پزشک معالجتون هست.
نگران نباشید.
شاد باشید.
سپاس

۲۸ ساله از ۱۴ سال پیش به علت یووییت تحت مصرف پردنیزولون روزی پنج میلی گرم و متوترکسات هفته ای ۱۰ میلی گرم هستم در آزمایشات آسکا مثبت بود و علایم گوارشی دل درد و اسهال گه گاه دارم الان از پنجشنبه مبتلا به آبله مرغان شدم که دل درد شدید و اسهال دارم به توصیه چشم پزشک کورتون رو مصرف می کنم ولی قرار شد از این هفته فعلا متو ترکسات رو مصرف نکنم سؤالم این هست برای دل درد و اسهالم چی کار باید بکنم

سلام و عرض ادب
یووئیت یک بیماری خودایمنی چشم هست که به دلیل التهاب لایه های میانی چشم اتفاق بیوفته و این بیماری می تونه باعث قرمزی، درد چشم، حساسیت به نور و تاری دید بشه. این بیماری می تونه از علائم خارج روده ای و چشمی بیماری التهابی روده، کرون با کولیت اولسروز باشه.
ینابراین در صورت بروز علائم گوارشی مثل درد شکم یا اسهال باید توسط یک فوق تخصص گوارش دقیق بررسی بشوید تا علت علائم شما مشخص شود.
سپاس
دکتر سیما

اطلاعات بیشتر در لینک:
https://ibdclinic.ir/video-gallery/%d8%a7%d9%be%db%8c%d8%b2%d9%88%d8%af-%d8%b3%d9%88%d9%85%d8%8c-%d8%aa%d8%b8%d8%a7%d9%87%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d8%ae%d8%a7%d8%b1%d8%ac-%d8%b1%d9%88%d8%af%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%a8%db%8c%d9%85%d8%a7%d8%b1/

بیمار آقا، ۷۲ ساله سابقه بیماری‌ها: سرطان روده (حدود ۴ سال قبل) — جراحی انجام شده شهریور ۱۴۰۰، مدتی کلستومی داشته شیمی درمانی انجام شده و سپس کلستومی بسته شده در خرداد ۱۴۰۱. سابقه کنسر پروستات دارن و پرتودرمانی شدن شهریور ۱۴۰۱. جراحی قلب باز حدود ۱.۵ سال پیش در شهریور ۱۴۰۳. سابقه سکته مغزی حین جراحی قلب و آمبولی ریه پس از جراحی قلب (در حال حاضر تحت درمان دارویی و آمبولی برطرف شده) کم‌خونی و ضعف جسمی با توجه به شرایط عمومی بیمار و ریسک بالای جراحی، تمایل داریم در صورت امکان گزینه ESD بررسی شود. ممنون می‌شوم نظرتون را درباره امکان انجام این روش اعلام بفرمایید. انجام ESD چه خطراتی برای پدرم دارد؟ چند درصد امکان پارگی روده و نیاز به جراحی میکنه پیدا بشه؟

سلام و عرض ادب
در روش درمانی ESD با کولونوسکوپی (برداشتن ضایعات بزرگ روده با آندوسکوپی و بدون جراحی)، مهم‌ترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:
خونریزی
سوراخ شدن دیواره روده (پرفوراسیون)
التهاب و درد شکمی پس از عمل (سندرم انعقادی پس از ESD)

بر اساس راهنماهای علمی معتبر بین‌المللی 2026:
احتمال خونریزی حدود ۲ تا ۳ درصد
احتمال سوراخ شدن روده کمتر از ۳ درصد
بیشتر این عوارض با درمان‌های ساده و بدون جراحی کنترل می‌شوند.

نیاز به جراحی در صورت بروز عارضه، کمتر از ۱ درصد موارد است، به‌ویژه زمانی که این کار در مراکز تخصصی و توسط پزشکان با تجربه انجام شود.

در مجموع:
ESD روشی مؤثر برای برداشتن ضایعات بزرگ روده است و اگرچه مانند هر اقدام درمانی ممکن است عوارضی داشته باشد، اما احتمال بروز عوارض جدی پایین است و معمولاً بدون جراحی قابل کنترل می‌باشد، به‌خصوص وقتی توسط تیم باتجربه انجام شود.

سالم باشید

برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه بفرمایید:
https://ibdclinic.ir/services/%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%88%d8%b3%da%a9%d9%88%d9%be%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b4%d8%b1%d9%81%d8%aa%d9%87/

سلام آقای دکتر وقتتون بخیر، میتونم بجای آلونتا از داروی مشابه ایرانیش استفاده کنم؟ ظاهرا کمیاب شده

سلام بله از هر برند مشابه می توان استفاده کرد فقط نباید مکرر عوض کرد، یک برند را باید ثابت ادامه بدید.

سالم باشید

سلام وقتتون بخير ایا دارویی جایگزین مرکاپتوپورین هست؟

سلام و عرض ادب
در صورت عدم دسترسی به مرکاپتوپورین، میشه این دارو با آزاتیوپرین جایگزین بشه، اما دوز مصرفیش متفاوته و باید دوز تنظیم بشه.
سالم باشید

آیا استرس می‌تواند باعث شروع یا تشدید بیماری IBD شود؟

بله. استرس عامل ایجادکننده IBD نیست اما می‌تواند التهاب موجود را فعال‌تر کند و باعث عود علائم مانند درد شکم، اسهال و فوریت دفع شود. مدیریت اضطراب یکی از مهم‌ترین بخش‌های کنترل بیماری است.